مرکز آهن بلاگ ایران

راهنمای جامع محاسبه آهن مصرفی در ساخت خانه: از تیرآهن تا میلگرد

ساخت‌وساز خانه‌ها و ساختمان‌ها در ایران، به‌ویژه در سال‌های اخیر، روندی رو به رشد داشته است. این افزایش ساخت‌وساز می‌تواند دلایل مختلفی مانند رشد جمعیت، نیاز به بازسازی بافت‌های قدیمی، و سودآوری مناسب این صنعت داشته باشد. اما قبل از شروع هر پروژه ساخت‌وساز، یکی از مهم‌ترین مراحل، محاسبه دقیق مصالح مورد نیاز، به‌ویژه آهن‌آلات، است.

در این مقاله، به‌صورت جامع و کاربردی، نحوه محاسبه مقدار آهن مصرفی در ساخت خانه، میزان میلگرد مورد نیاز، و سایر نکات کلیدی را بررسی می‌کنیم.

حتما بخوانید : برای مشاهدهقیمت تیرآهنکارخانجات لطفا بر روی آن کلیک نمایید.

مقدار آهن مصرفی در ساخت خانه چقدر است؟

محاسبه مقدار آهن مورد نیاز برای ساختن خانه مسکونی به عوامل مختلفی مانند مساحت زیر بنا، تعداد طبقات، نوع سازه (فلزی یا بتنی)، و نوع سقف بستگی دارد. به‌طور کلی، برای یک ساختمان مسکونی معمولی، مقدار آهن مصرفی در هر متر مربع بین ۳۰ تا ۵۰ کیلوگرم است. برای مثال، اگر قصد دارید بدانید برای صد متر زیر بنا چقدر آهن لازم است، با فرض مصرف ۴۰ کیلوگرم آهن در هر متر مربع، حدود ۴۰۰۰ کیلوگرم آهن نیاز خواهید داشت.

محاسبه آهن مصرفی در اسکلت فلزی

در سازه‌های فلزی، میزان آهن مصرفی به نوع سیستم سازه‌ای (مهاربندی هم‌مرکز، غیر هم‌مرکز، یا قاب خمشی) بستگی دارد. به‌طور کلی:

• اسکلت فلزی با مهاربندی هم‌مرکز: ۴۰ تا ۷۰ کیلوگرم آهن در هر متر مربع.
• اسکلت فلزی با مهاربندی غیر هم‌مرکز: ۵۰ تا ۷۵ کیلوگرم آهن در هر متر مربع.
• اسکلت فلزی با قاب خمشی متوسط: ۶۵ تا ۱۰۵ کیلوگرم آهن در هر متر مربع.
• اسکلت فلزی با قاب خمشی ویژه: ۷۰ تا ۱۱۵ کیلوگرم آهن در هر متر مربع.

برای ساختمان‌های بلندتر یا سازه‌های با سیستم‌های دوگانه، این مقدار می‌تواند به ۷۰ تا ۱۲۰ کیلوگرم در هر متر مربع افزایش یابد.

محاسبه آهن مصرفی در اسکلت بتنی

در سازه‌های بتنی، مقدار آهن مصرفی معمولاً کمتر از سازه‌های فلزی است. به‌طور کلی:

• اسکلت بتنی با قاب خمشی و دیوار برشی: ۳۵ تا ۶۰ کیلوگرم آهن در هر متر مربع.
• اسکلت بتنی با قاب خمشی متوسط: ۴۰ تا ۵۵ کیلوگرم آهن در هر متر مربع.
• اسکلت بتنی با قاب خمشی ویژه: ۴۵ تا ۷۰ کیلوگرم آهن در هر متر مربع.

محاسبه میلگرد مورد نیاز

میلگرد یکی از مهم‌ترین مصالح در ساخت‌وساز است. مقدار میلگرد مورد نیاز به نوع سازه و بخش‌های مختلف آن (پی، ستون‌ها، سقف) بستگی دارد:

اسکلت فلزی: ۴۵ تا ۶۵ کیلوگرم میلگرد در هر متر مربع.

اسکلت بتنی: ۴۰ تا ۵۵ کیلوگرم میلگرد در هر متر مربع.

برای محاسبه دقیق‌تر، می‌توانید از فرمول‌های زیر استفاده کنید:

فرمول محاسبه میلگرد در فونداسیون:

طول میلگرد = طول محور پی + (۲ × طول خم) – (۲ × طول کاور)
فرمول محاسبه میلگرد در ستون‌ها و سقف:

ستون‌ها: ۱۲ تا ۱۸ کیلوگرم میلگرد برای هر ستون.

سقف‌ها:

سقف تیرچه بلوک: ۵ تا ۷ کیلوگرم میلگرد در هر متر مربع.

سقف کامپوزیت: ۸ تا ۱۲ کیلوگرم میلگرد در هر متر مربع.

سقف دال بتنی توپر: ۱۰ تا ۱۶ کیلوگرم میلگرد در هر متر مربع.

میزانآهن مصرفی در ساختمانچقدر است؟

برای محاسبه مقدارآهن آلاتمصرفی مورد نیاز ساختمان مسکونی چند اصل زیر را در نظر داشته باشید:

۱. محاسبه مقدار آهن مصرفی در ساختمان

محاسبه مقدار آهن مصرفی در ساختمان به عوامل مختلفی مانند نوع سازه، تعداد طبقات، و مساحت زیر بنا بستگی دارد. به‌طور کلی، مقدار آهن مصرفی در اسکلت فلزی برای یک ساختمان مسکونی معمولی بین ۳۰ تا ۵۰ کیلوگرم در هر متر مربع است. برای مثال، برای ۱۰۰ متر زیر بنا چقدر آهن لازم است؟ با فرض مصرف ۴۰ کیلوگرم آهن در هر متر مربع، حدود ۴۰۰۰ کیلوگرم آهن نیاز خواهید داشت.

۲. میزان آهن مصرفی در اسکلت فلزی

میزان آهن مصرفی در اسکلت فلزی به نوع سازه و بارهای وارده بستگی دارد. برای محاسبه دقیق‌تر، می‌توانید از فرمول زیر استفاده کنید:

فرمول محاسبه آهن مصرفی:

مقدار آهن مصرفی (کیلوگرم) = مساحت زیر بنا (متر مربع) × ضریب مصرف آهن (کیلوگرم بر متر مربع)

به‌عنوان مثال، اگر مساحت زیر بنای شما ۱۵۰ متر مربع باشد و ضریب مصرف آهن ۴۵ کیلوگرم بر متر مربع باشد، مقدار آهن مصرفی **۶۷۵۰ کیلوگرم** خواهد بود.

فرمول‌های محاسبه آهن برای ساختمان

برای محاسبه آهن مورد نیاز ساختمان، فرمول‌های مختلفی وجود دارد. برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

فرمول محاسبه وزن تیرآهن

وزن تیرآهن (کیلوگرم) = طول تیرآهن (متر) × وزن واحد طول (کیلوگرم بر متر)

فرمول محاسبه میلگرد مورد نیاز

تعداد میلگرد = (مساحت سطح بتن × درصد آرماتور) / سطح مقطع میلگرد

جدول اشتال تیرآهن و کاربرد آن

جدول اشتال یکی از مهم‌ترین منابع برای محاسبه وزن و ابعاد تیرآهن است. در این جدول، وزن واحد طول تیرآهن بر اساس نوع و سایز آن مشخص شده است. برای مثال:

محاسبه آهن مورد نیاز برای ساخت خانه مسکونی

برای محاسبه آهن مورد نیاز برای ساخت خانه مسکونی، باید به موارد زیر توجه کنید:

• مساحت زیر بنا
• تعداد طبقات
• نوع سقف (تیرچه بلوک، کامپوزیت، شیروانی)

به‌عنوان مثال، برای ساخت خانه مسکونی با ۱۰۰ متر زیر بنا، حدود ۴۰۰۰ کیلوگرم آهن نیاز دارید.

نکات مهم در محاسبه تیرآهن برای ساختمان یک طبقه

• بارهای وارده: بارهای مرده و زنده را در محاسبات در نظر بگیرید.
• نوع تیرآهن: از تیرآهن‌های استاندارد مانند IPE یا INP استفاده کنید.
• ضریب اطمینان: همیشه ضریب اطمینان ۱۰-۱۵% به محاسبات اضافه کنید.

محاسبه آنلاین حجم بتن راه پله

برای محاسبه حجم بتن راه پله، می‌توانید از فرمول زیر استفاده کنید:

حجم بتن (متر مکعب) = تعداد پله‌ها × ارتفاع پله × عرض پله × طول پله

مقدار آهن مصرفی در سقف شیروانی

مقدار آهن مصرفی در سقف شیروانی معمولاً کمتر از سقف‌های تیرچه بلوک است. به‌طور متوسط، **هر متر مربع سقف شیروانی** حدود ۲۰-۳۰ کیلوگرم آهن نیاز دارد.

هزینه ساخت اسکلت فلزی در سال ۱۴۰۴

هزینه ساخت اسکلت فلزی به عوامل مختلفی مانند قیمت آهن، دستمزد کارگران، و نوع سازه بستگی دارد. در سال ۱۴۰۴، هزینه تقریبی ساخت اسکلت فلزی برای یک ساختمان مسکونی بین ۱,۵۰۰,۰۰۰ تا ۲,۵۰۰,۰۰۰ تومان به ازای هر متر مربع است.

برای محاسبه مقدار آهن مورد نیاز برای ساختن خانه مسکونی، باید به عوامل مختلفی مانند مساحت زیر بنا، نوع سازه، و نوع سقف توجه کنید. به‌طور مثال، برای صد متر زیر بنا چقدر آهن لازم است؟ معمولاً بین ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ کیلوگرم آهن مصرف می‌شود. این مقدار بستگی به طراحی سازه، تعداد طبقات، و بارهای وارده دارد. اگر قصد دارید بدانید مقدار آهن مصرفی در هر متر مربع چقدر است، برای یک ساختمان مسکونی معمولی، این مقدار بین ۳۰ تا ۵۰ کیلوگرم در نظر گرفته می‌شود.

در مورد سازه‌های صنعتی مانند سوله‌ها، هر متر مربع سوله چند کیلوگرم مصرف آهن دارد؟ به دلیل طراحی خاص سوله‌ها، این مقدار معمولاً کمتر و در حدود ۲۰ تا ۳۰ کیلوگرم است. برای محاسبه دقیق‌تر مقدار تیرآهن مورد نیاز برای ساختن خانه مسکونی، می‌توانید از جداول اشتال و فرمول‌های استاندارد استفاده کنید. این جداول به شما کمک می‌کنند تا وزن و ابعاد تیرآهن مورد نیاز را به‌صورت دقیق محاسبه کنید.

هزینه‌های ساخت نیز یکی از دغدغه‌های اصلی است. هزینه ساخت اسکلت فلزی ۱۴۰۴ به‌طور متوسط بین ۱,۵۰۰,۰۰۰ تا ۲,۵۰۰,۰۰۰ تومان به ازای هر متر مربع است. این هزینه‌ها بسته به منطقه، نوسانات قیمت آهن، و دستمزد کارگران ممکن است تغییر کند. اگر قصد دارید ساخت طبقه دوم با قوطی را انجام دهید، باید محاسبات دقیق‌تری انجام دهید، زیرا این روش نیازمند دقت بیشتری در محاسبه مقدار آهن لازم برای ساختمان است.

علاوه بر تیرآهن، میلگرد نیز یکی از مصالح مهم در ساخت‌وساز است. برای صد متر زیر بنا چقدر میلگرد لازم است؟ معمولاً برای چنین مساحتی، حدود ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ کیلوگرم میلگرد نیاز خواهید داشت. این مقدار بستگی به نوع سازه و طراحی آن دارد. در مورد سازه‌های بتنی، وزن هر متر مربع ساختمان بتنی معمولاً بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرم است. این وزن شامل بتن، میلگرد، و سایر مصالح می‌شود.

در نهایت، اگر می‌پرسید اسکلت چند درصد ساختمان است؟ باید بدانید که اسکلت فلزی معمولاً ۲۰ تا ۳۰ درصد از کل هزینه ساخت را تشکیل می‌دهد. این درصد بسته به نوع سازه، مصالح استفاده‌شده، و منطقه ساخت‌وساز ممکن است کمی متفاوت باشد. با در نظر گرفتن این نکات، می‌توانید محاسبات دقیق‌تری انجام دهید و پروژه ساخت‌وساز خود را با موفقیت به پایان برسانید.

مقدار آهن آلات مصرفی برای ساخت اسکلت فلزی

در صورتیکه از اسکلت فلزی استفاده کنیم، میتوانیم برای هر یک از حالتهای ممکن، مقدار آهن آلات مصرفی را جداگانه مورد محاسبه قرار دهیم، در ادامه با هر یک از این حالات، آشنا خواهید شد:

چنانچه اسکلت فلزی بامهاربندی هم‌مرکزباشد، بدون در نظر گرفتن وزن آرماتور سقف، وزن آهن‌آلات مصرفی در سازه حدودا ۷۰-۴۰ کیلوگرم به ازای هر مترمربع در نظر گرفته میشود.

در حالت دیگر، چنانچه اسکلت فلزی بصورتمهاربندی غیر هم‌ مرکزباشد، بدون در نظر گرفتن وزن آرماتور سقف میزان آهن‌آلات مصرفی در سازه فلزی حدودا ۷۵-۵۰ کیلوگرم به ازای هر مترمربع است.

چنانچه اسکلت فلزی با قاب خمشی متوسط و معمولی باشد، بدون لحاظ کردن وزن آرماتوربندی سقف میزان آهن‌آلات مصرفی حدودا ۱۰۵-۶۵ کیلوگرم به ازای هر مترمربع می شود.

همچنین درسازه های فولادی با قاب خمشی ویژه و معمولیبدون در نظر گرفتن وزن آرماتور سقف حدودا ۱۱۵-۷۰ کیلوگرم آهن آلات به ازای هر مترمربع سازه مورد نیاز خواهد بود.

باید در این بخش متذکر شویم که برای ساختمان‌های بلندتر و دارای سیستم‌های دوگانه نمی‌توان میزان مشخصی از مقدار آهن‌آلات مصرفی تعیین کرد، چرا که این ساختمان‌ها دارای کاربردهای ویژه‌ای هستند.

ولی اگر بخواهیم در مورد میزان آهن‌آلات مصرفی برای این ساختمان‌ها نیز، مقداری را مشخص کنیم، به میزان ۱۲۰-۷۰ کیلوگرم به ازای هر مترمربع در نظر گرفته میشود.

مقدار میلگرد موردنیاز برای انواع اسکلت‌ ساختمانی

پس از تخمین و محاسبه میلگرد موردنیاز برای هر یک از بخش‌های پی، ستون‌ها و سقف در یک ساختمان، می‌توان به‌طور تقریبی مقدار میلگرد مصرفی در هر مترمربع برای اسکلت فلزی یا بتنی را نیز تخمین زد.

می‌توانیم بگوییم برای اسکلت‌های فولادی در هر مترمربع تقریباً بین ۴۵ تا ۶۵ کیلوگرم میلگرد نیاز خواهیم داشت. البته اگر قاب خمشی در اسکلت فولادی مورد استفاده قرار گرفته باشد این مقدار به ۶۵ تا ۹۰ کیلوگرم در هر مترمربع هم میتواند برسد.

برای اسکلت‌های بتنی نیز مقدار ۴۰ تا ۵۵ کیلومتر در هر مترمربع میلگرد نیاز خواهیم داشت که با استفاده از قاب خمشی و دیوار برشی این مقدار به حدود ۳۵ تا ۴۵ کیلوگرم خواهد رسید.

حتما بخوانید : برای مشاهدهقیمت میلگردکارخانجات لطفا بر روی آن کلیک نمایید.

مقدار آهن آلات مصرفی برای ساخت اسکلت بتنی

اگر بخواهیم مقدار آهن آلات مصرفی و میلگردهای مصرفی برای ساخت اسکلت بتنی را محاسبه کنیم، باید این موضوع را مانند اسکلت فلزی، در حالات مختلفش بررسی نماییم:

وزن آهن آلات مصرفی در سازه‌ای با اسکلت بتنی و با قاب خمشی بعلاوه دیوار برشی(بدون سقف) حدودا مقداری بین ۳۵ تا ۶۰ کیلوگرم به ازای هر مترمربع است.

برای سازه بتنی قاب خمشی متوسط بدون لحاظ کردن وزن آرماتور سقف، چیزی حدود حدود ۵۵-۴۰ کیلوگرم به ازای هر مترمربع آهن آلات احتیاج خواهیم داشت.

برای اسکلت بتنی قاب خمشی ویژه بدون آرماتور، ۴۵ تا ۷۰ کیلوگرم به ازای هر مترمربع، آهن‌آلات مورد نیاز خواهد بود.

همانطور که حتما متوجه شده‌اید، در این بخش از محاسبات، آرماتورها را در حساب و کتاب خود وارد نکردیم، اما این موضوع به این معنی نیست که نباید در محاسبات ما، لحاظ شوند. وزن آرماتور سقف نیز طبق محاسبات زیر به صورت جداگانه حساب می شود.

1. اگر سقف کامپوزیت باشد: ۸ الی ۱۲ کیلوگرم بر مترمربع
2. اگر سقف تیرچه بلوک باشد: ۵ الی ۷ کیلوگرم بر مترمربع
3. اگر سقف دال بتنی توپر باشد: ۱۰ الی ۱۶ کیلوگرم بر مترمربع

در هر مترمربع چقدر میلگرد نیاز خواهد بود؟

به جرأت می‌توان گفت اگر نخواهیم میلگرد را مهم‌ترین مقطع فولادی در ساخت‌وساز بدانیم، قطعا باید بگوییم که یکی از مهم‌ترین مقاطع در این صنعت به شمار می‌رود.

در این بخش به سراغ محاسبه میزان میلگرد مورد نیاز برای هر مترمربع میرویم و اعداد مربوط به این موضوع را اعلام میکنیم.

تخمین میلگرد موردنیاز برای ساختمان‌سازی و روش صحیح متره کردن

پیش از شروع یک پروژه ساختمانی باید مقدار مصالح ساختمانی موردنیاز برای ساخت‌وساز ازجمله میلگرد را تخمین زده و طبق آن خریدهای خود را انجام دهیم. به این کار «متره کردن» گفته میشود.

طبیعی است که هرچه این تخمین به مقدار واقعی نزدیک‌تر باشد، برای شما مقرون ‌به‌ صرفه‌تر خواهد بود؛ زیرا اگر مقدار میلگرد سفارشی شما بیش‌ازاندازه باشد هزینه بیشتری را برای بار اضافی متحمل خواهید شد و اگر میلگرد کمتر از حد نیاز تهیه کنید علاوه بر هزینه حمل‌ونقل اضافی، ممکن است در خرید دوم با افزایش قیمت میلگرد مواجه شوید.

در صورتیکه از قبل پروژه‌های مشابه را انجام داده باشید، محاسبه و تخمین مصالح موردنیاز برای شما آسان‌تر خواهد بود؛ اما اگر تجربه چندانی در این کار نداشته باشید باید از مشاوران مربوط به این حوزه کمک بگیرید یا اطلاعات خود در این زمینه را بالا ببرید تا در نهایت سرمایه شما دچار ضررهای پیش‌بینی نشده نشود.

شیوه های تخمین زدن میلگرد مورد نیاز برای ساختمان

معمولا به ازای هر مترمربع، حدود ۶۰ تا ۶۷ کیلوگرم میلگرد در نظر گرفته می‌شود؛ اما برای محاسبه دقیق میلگرد موردنیاز برای هر پروژه باید میزان میلگرد مصرفی در پی‌ریزی یا فوندانسیون، ستون‌ها و سقف‌ها را در نظر گرفت.

محاسبه میلگرد موردنیاز برای فوندانسیون

در اغلب مواقع میلگرد به شکل طولی، عرضی و تقویتی در پی‌ریزی ساختمان به کار برده میشود. میلگردهای طولی در طول محور پی اجرا شده و در ردیف‌های بالا و پایین فونداسیون قرار خواهند گرفت.

برای محاسبه وزن میلگرد باید طول آن را بدانیم. برای اندازه‌گیری طول میلگرد باید طول محور پی، کاور و خم قسمت انتهایی و ابتدایی میلگرد را در نظر داشته باشیم. اگر بخواهیم توضیح دهیم کهکاور چیستباید بگوییمکاورفاصله ایست که میلگرد باید برای جلوگیری از زنگ‌زدگی و خوردگی از قسمت خارجی بتن داشته باشد.

درنهایت طول میلگرد موردنیاز از رابطه زیر به دست می‌آید:

(طول کاور ضربدر ۲) – (طول خم ضربدر ۲)+ طول محور = طول میلگرد

این رابطه نحوه محاسبه طول میلگردهای طولی و عرضی به‌کار رفته در ساختمان را به شما خواهد داد.

همچنین برای محاسبه وزن میلگردهای تقویتی مورد استفاده در فوندانسیون، باید طول میلگرد را در تعداد و وزن واحد طول آن ضرب نمایید.

محاسبه میلگرد مورد نیاز برای ستون‌ها و سقف

در این بخش نوبت به محاسبه مقدار میلگرد مورد استفاده در ستون‌ها و سقف‌ها میرسد که به نوع اسکلت ساختمان بستگی دارد. به‌طور معمول برای ساختمان‌هایی با اسکلت بتنی ۱۲ تا ۱۸ کیلوگرم، میلگرد برای هر ستون مورد نیاز است. البته اگر سقف به‌صورت دال دوطرفه باشد این میزان به حدود ۶۰ تا ۸۵ کیلوگرم افزایش پیدا می‌کند.

مقدار میلگردهای مصرفی برای سقف‌های مختلف متفاوت است:

• میزان میلگرد مورد نیاز برای هر مترمربع در سقف تیرچه بلوک : ۵ تا ۷ کیلوگرم
• میزان میلگرد مورد نیاز برای هر مترمربع در سقف کامپوزیتی : ۸ تا ۱۲ کیلوگرم
• میزان میلگرد مورد نیاز برای هر مترمربع در سقف دال بتنی توپر: ۱۰ تا ۱۶ کیلوگرم

سوالات متداول

هر متر ساختمان چند کیلو آهن نیاز دارد؟

به‌طور متوسط، هر متر مربع ساختمان بین ۳۰ تا ۵۰ کیلوگرم آهن نیاز دارد.

برای ۱۰۰ متر زیر بنا چقدر آهن لازم است؟

برای ۱۰۰ متر زیر بنا، حدود ۴۰۰۰ کیلوگرم آهن نیاز دارید.

مقدار آهن مصرفی در سقف شیروانی چقدر است؟

هر متر مربع سقف شیروانی حدود ۲۰-۳۰ کیلوگرم آهن مصرف می‌کند.

اسکلت چند درصد ساختمان است؟

اسکلت فلزی معمولاً ۲۰ تا ۳۰ درصد از کل هزینه ساخت را تشکیل می‌دهد.

سخن پایانی

در این مقاله سعی کردیم تا شما زوایای مختلف محاسبه آهن مورد نیاز برای ساخت خانه را ببینید و از نزدیک با برخی از محاسبات موجود برای تخمین آهن مورد نیاز اشنا شوید.

محاسبه دقیق تیرآهن و آهن مصرفی در ساختمان، یکی از مهم‌ترین مراحل طراحی و اجرای اسکلت فلزی است. با استفاده از فرمول‌ها و جداول ارائه‌شده در این مقاله، می‌توانید به‌راحتی مقدار آهن مورد نیاز خود را محاسبه کنید. اگر سوالی دارید یا نیاز به مشاوره تخصصی دارید، در بخش نظرات با ما در میان بگذارید یا با کارشناسان تهران آهن تماس بگیرید.

نوشتهمقدار آهن آلات مصرفی مورد نیاز برای ساخت خانهاولین بار درقیمت آهن | قیمت روز آهن آلات | تهران آهن. پدیدار شد.

به گزارشفولادبان، بازارهای جهانی با تغییرات قیمتی چشمگیر همراه بود؛ جایی که نفت برنت تحت‌فشار پیشرفت مذاکرات صلحروسیهو اوکراین تا نزدیکی ۶۳دلارعقب نشست و گاز طبیعی آمریکا نیز با عرضه سنگین کاهش یافت، در حالی که طلا و نقره به‌دنبال افزایش احتمال کاهش نرخ بهره آمریکا رشد خود را حفظ کردند وفولادچین با حمایت کاهش عرضه به بالاترین سطح ماه رسید.

فولادمیلگردچین به بیش از ۳۱۰۰ یوان در هر تن رسید که بالاترین سطح در ماه نوامبر است. کاهش ۱۲ درصدی تولید فولاد چین در ماه اکتبر و اجرای سیاست‌های محدودکننده برای صنایع دارای مازاد ظرفیت، زمینه‌ساز تقویت قیمت‌ شده است. در کنار این، صادرات فولاد نیز برای نخستین بار در سال جاری ۱۲.۵ درصد کاهش یافت که نشان‌دهنده تأثیر سیاست‌های حمایتی شرکای تجاری و کاهش وابستگی تولیدکنندگان چینی به بازارهای خارجی است.

با این حال سمت تقاضا همچنان ضعیف است؛ بخش ساخت‌وساز با بحران ممتد املاک دست‌به‌گریبان است و شاخص فعالیت عمرانی در پایین‌ترین سطوح خود قرار دارد. بنابراین هرچند کاهش عرضه از قیمت‌ها حمایت کرده، انتظار می‌رود بازار فولاد همچنان با فشار تقاضا روبه‌رو باشد و در پایان سال کاهش حدود ۷ درصدی را ثبت کند.

اظهارات دَویش مقامات فدرال رزرو احتمال کاهش نرخ بهره در ماه دسامبر را به ۸۱ درصد رسانده و این تحولات باعث افزایش ریسک‌پذیری در بازارها شده است.

به گزارشفولادبان، صنعتگران و معدنکاران در فصول مختلف سال با بحرانی به نام ناترازی انرژی دست و پنجه نرم می کنند از ماه های گذشته با نزدیک شدن به فصل سرما انتظار می رفت که برای تامین نیاز این بخش برنامه ریزی و تدابیری اندیشیده شود. گرچه سهمیه سوخت صنایع و معادن کفاف نیاز بخش تولید را نمی دهند و این بخش برای نیاز خود مجبور به خرید سوخت آزاد و مازاد بر سهمیه بندی به قیمت آزاد هستند، سوختی که با عنوان قاچاق در بین متولیان امر شناخته می شود.

در این میان صنعتگران و معدنکاران متضرران اصلی هستند که به جای تولید باید دغدغه تامین سوخت و انرژی مورد نیاز باشند. عدم تخصیص به موقع سوخت و کمبود در این زمینه موجب نگرانی این بخش در ادامه روند تولید شده که نشان های آن در رشد اقتصادی نیمه نخست امسال و همچنین شاخص های بورس پدیدار شد به همین دلیل این بخش برای تامین سوخت مورد نیاز خود، از بازار آزاد اقدام کرده است. هر چند پیش از این سید محمد اتابک وزیر صنعت، معدن و تجارت نسبت به ناترازی انرژی از دستگاه های متولی خواسته بود تا به فکر تامین نیاز بخش معدن و صنعت کشور باشند اما آنگونه که نیاز این بخش بوده، تامین نشده است.

در این رابطه شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی اعلام کرده است که باید بر اساس دستورالعمل ۲۴ ماده‌ای پیشگیری و مقابله با قاچاق سوخت، الگوی مصرف سوخت صنایع و معادن برای کمیته‌ای متشکل از نمایندگان ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، سازمان استاندارد، شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت و … ارسال شود تا به‌عنوان معیار مصرف اجرایی شود اما وزارت صنعت، معدن و تجارت هنوز فرمول الگوی سوخت را ارائه نکرده است.

از سوی دیگر وزارت صنعت، معدن و تجارت از اعلام رسمی الگوی مصرف سوخت معدن، صنعت و صنف بر اساس داده‌های سامانه جامع تجارت و میزان افزایش و یا کاهش تولید با فرمول مربوطه محاسبه در مهرماه سال جاری خبر داده است.

در همین میان شائبه ای عنوان شده است که معادن و صنایعی که اقدام به تولید نمی کنند، سهمیه سوخت را دریافت کرده و در بازار آزاد خرید و فروش می کنند که این امر نیز از سوی رئیس کمیسون صنعت، معدن و تجارت اتاق بازرگانی رد شد؛ وی معتقد است که تخصیص سوخت به این بخش ها بدون بررسی میزان تولید، برداشت و حضور نمایندگان سازمان های متولی امکان پذیر نیست.

نیاز سوخت بخش صنعت و معدن اعلام شده است

عزت الله زارعی سخنگوی وزارت صنعت، معدن و تجارت با تاکید بر اینکه فرمول و الگوی مصرف و نیاز سوخت بخش صنعت و معدن به شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی اعلام شده است، می گوید که موضوع سوخت تابع الگو و فرمول خاصی است که بر اساس تأکیدات ریاست جمهوری و مصوبات ستاد مقابله با قاچاق تدوین شده است.

وی ادامه می دهد:رئیس‌جمهوروظیفه‌ای را برای دستگاه‌های اجرایی تعیین کرده است تا الگوهای مصرف سوخت خود را تنظیم و به کارگروه مربوطه ارائه دهند در همین راستا نیز وزارت صنعت، تجارت و معدن این الگوها را برای بخش‌های صنعت و معدن به شرکت ملی پخش پالایش ارسال کرده است.

سخنگوی صنعت، معدن و تجارت با اشاره به نیاز بخش صنعت و معدن به سهمیه سوخت و عدم تخصیص کامل آن می گوید: در سال ۱۴۰۳، نیاز معدن به سوخت حدود ۲.۳ میلیارد لیتر برآورد شده، اما توسط شرکت ملی پخش پالایش تنها ۱.۷ میلیارد لیتر تحویل شده است. در حوزه صنعت، نیاز سالانه به سوخت ۲ میلیارد لیتر است که در عمل تنها ۱.۶ میلیارد لیتر تحویل داده شده است. از این رو بخش صنعت و معدن باید بقیه نیاز خود به سوخت را آزاد تهیه کند.

وی با بیان اینکه سامانه‌های صنعت به سامانه سدف (درخواست فرآورده های نفتی ) متصل شده‌ است، گفت: این ارتباط به شفاف سازی کمک می‌کند تا شرکت ملی پخش پالایش بتواند بر اساس داده‌های صحیح برنامه‌ریزی بهتری انجام دهد.

سخنگوی صنعت، معدن و تجارت با اشاره به صحبت های ویس کرمی مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران مبنی بر عدم ارسال آیین‌نامه و فرمول مربوط به میزان تخصیص سوخت صنایع و معادن توسط وزارت صنعت گفت: این موضوع نادرست است و پیش از این مورد بررسی قرار گرفته و ارسال شده است.

همچنین در حوزه معدن، آیین‌نامه‌ای در حوزه قانون برنامه هفتم وجود دارد که تکلیف مشخصی در مورد الگوی مصرف معادن عمده و سایر معادن تعیین کرده است. بر اساس این آیین‌نامه، جدول‌هایی ارائه شده است که میزان استخراج، باطله‌برداری و نیاز سوخت بر اساس تولید و باطله‌برداری محاسبه شده است تا سهمیه‌ها بر مبنای این داده‌ها تنظیم شود.

صنعتگران و معدنکاران نباید نسبت به تامین سوخت نگرانی داشته باشند

وی با بیان اینکه صنعتگران و معدنکاران نباید نسبت به تامین سوخت نگرانی داشته باشند تاکید می کند: هدف اصلی، واقعی‌سازی نیازهای صنعت است تا صنعتگر بتواند در آرامش فعالیت کند و نگرانی‌های مربوط به تأمین سوخت و قیمت‌های مازاد کاهش یابد.

سخنگوی صنعت، معدن و تجارت خاطر نشان کرد: فرآیند ثبت نیاز در سامانه سدف انجام می‌شود، اما مشکلاتی مانند فاصله بین نیاز ثبت شده و تحویل واقعی وجود دارد که ناشی از مسائل لجستیکی و کنترل‌ناپذیری است. به عنوان نمونه، در شهرک‌های صنعتی، نیاز هزار لیتر ثبت می‌شود، اما تنها ۷۰۰ لیتر تأیید و ۵۰۰ لیتر تحویل می‌شود و این فاصله نیازمند بررسی و حل توسط شرکت پالایش پخش است.

زارعی با تاکید بر اینکه وزارت صمت از اصلاح وضعیت تخصیص سوخت و روند جلوگیری از قاچاق استقبال می کند، می گوید: سوخت در کشور وجود دارد که اگر سوخت نبود، امکان قاچاق آن وجود نداشت اما به میزانی که باید در اختیار صنعت و معدن قرار بگیرد، نمی گیرد.

وی ابراز می کند: واحدهای تولیدی و معدنی فعال امکان تخصیص سهیمه سوخت دارند اینگونه نیست که واحدی راکد باشد اما توانسته باشد سوخت دریافت کند. بر اساس مصوباتدولت، هر واحد صنعتی که نیاز به آب و برق دارد، باید توسط شرکت‌های مربوطه اعلام شود و مالیات آن‌ها توسط وزارت دارایی تعیین می شود.

میزان سهمیه سوخت به صنایع و معادن در سامانه سدف به صورت فصلی بارگزاری می شود

در این باره علی‌اکبر عرب‌عامری مدیر تأمین و توزیع شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی با اشاره به دستورالعمل مدیریت سوخت که در مردادماه ۱۳۹۸ ابلاغ شد، می گوید: بر اساس دستورالعمل مذکور، متولیان باید الگوی مصرف که نشان‌دهنده میزان عملکرد مصرف‌کننده است را اعلام می‌کردند؛ البته این دستورالعمل اجرایی نشد و در نهایت، اخیراً شاهد این بودیم که یک دستورالعمل ۲۴ ماده‌ای پیشگیری و مقابله با قاچاق سوخت از سوی رئیس‌جمهور ابلاغ شد.

به گفته وی، بر اساس دستورالعمل ۲۴ ماده‌ای پیشگیری و مقابله با قاچاق سوخت، الگوی مصرف به کمیته‌ای متشکل از نمایندگان ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، سازمان استاندارد، شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت و … ارسال می‌شود و هر زمان توسط این کمیته تأیید شد، به‌عنوان معیار مصرف اجرایی خواهد شد. از آنجایی‌که تاکنون فرمول مشخصی وجود نداشته، با هماهنگی ایجادشده بین متولیان و شرکت ملی پالایش و پخش، متولیان عملکردی را مشخص می‌کردند و میزانی که مشخص شده بود، در کارتابل همکاران ما مورد بررسی قرار می‌گرفت؛ همکاران ما بر اساس شاخص‌هایی که معیار مصرفی است، شش ماه یک‌بار از مصرف‌کنندگان بازدید می‌کردند. اوایل، مقادیر اعلامی از سوی وزارت صمت با برآوردی که انجام می‌شد اختلاف داشت اما در حال حاضر میزان اختلاف به زیر یک درصد رسیده است.

مدیر تأمین و توزیع شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی بیان می کند: بر اساس این دستورالعمل، قرار شد میزان سهمیه شرکت ملی پخش به صمت در سال ۱۴۰۴ معادل ۱۴۰۳ یعنی ۳.۴ میلیون لیتر باشد. بر این اساس، مقادیر به‌صورت فصلی در سامانه صدف بارگذاری شد. بر این اساس، در ۶ ماه نخست سال ۱.۸ میلیون لیتر سهمیه تخصیص داده شد و میزان اختلاف زیر یک درصد بود.

مصرف کنندگان غیرواقعی سوخت یا ایجاد زمینه قاچاق! تخلف در سوخت رسانی به صنایع

عرب‌عامری با بیان اینکه تنها تأمین‌کننده سوخت در کشور پالایشگاه‌ها هستند، اظهار می کند: منبع دیگر واردات است که آن هم توسط وزارت نفت صورت می‌گیرد؛ اما در خروجی چند متولی اصلی وجود دارد که شامل حمل‌ونقل (راهداری)، مصرف‌کننده صنعتی (وزارت صمت) و بخش کشاورزی می‌شود. در این سمت ماجرا دو گروه مصرف‌کننده واقعی و مصرف‌کننده غیرواقعی وجود دارد. به همین دلیل شاید به مصرف‌کننده واقعی به حد کافی سهمیه نرسد. اما به‌طور کلی از سبد ما حتی یک میلیون لیتر بدون تأیید متولیان خارج نمی‌شود و همه درخواست‌کنندگان با یک کدپستی و یک کد یکتا در سامانه سدف مشخص هستند.

وی ادامه می دهد برای مثال، صنعتی وجود دارد که فعال نیست اما به‌عنوان فعال مورد تأیید قرار می‌گیرد، عملکرد را در سامانه ثبت می‌کنند و نفتکش برای سوخت‌رسانی از انبار خارج می‌شود. بعد از مدتی، مصرف‌کننده تأیید می‌کند که بار را تحویل گرفته اما در واقعیت، سوخت به آن مقصد نرفته است. درواقع راننده تخلف کرده است.

هیچ معدن راکدی، سهمیه سوخت دریافت نمی کند

در باره شائبه خرید و فروش سهمیه سوخت توسط معادن راکد، بهرام شکوری رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران می گوید: اهرم های نظارتی شدیدی بر فعالیت معادن صورت می گیرد از این رو امکان خرید و فروش و قاچاق سوخت در بخش معدن وجود ندارد.

وی اضافه می کند: روند نظارت بر میزان سهمیه سوخت وجود دارد به گونه‌ای که وزارت صمت و نفت با بازدیدهای منظم، اطلاعات دقیقی درباره میزان سوخت مصرفی، باطله‌ها و میزان سنگ استخراج شده و نقشه برداری های معادن، سهمیه سوخت را تخصیص می دهند از این رو با وجود این نظارت ها امکان قاچاق سوخت به صورت گسترده و سازمان یافته وجود ندارد.

رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران معتقد است سهمیه سوخت معادن حدود ۳۰ تا ۴۰ میلیون لیتر و از طریق حمل و نقل توسط ۲ هزار تریلی تامین می شود که امکان این حجم از قاچاق وجود ندارد از این رو باید به دنبال منابع دیگری برای این قاچاق بود نه در بخش معدن!

وی با تاکید بر اینکه متولیان تامین و نظارت بر سوخت باید راهکارهای شفاف تری برای جلوگیری از سوء استفاده و قاچاق سوخت داشته باشند، اظهار داشت: ادعای اینکه معدنی تولید نمی‌کند و سوخت را می‌فروشد، نادرست است و اگر پرونده‌ای مبنی بر قاچاق سوخت در معدن وجود دارد، باید اعلام شود ضمن اینکه قاچاق بنزین و سوخت در کشور به صورت سازمان‌یافته و سیستماتیک انجام می‌شود؛ اینگونه نیست که معدنکاران و یا مردم را در این زمینه متهم کرد.

شکوری با بیان اینکه تولیدکنندگان سودی از فروش سوخت به قیمت آزاد نمی‌برند، می گوید: تولیدکنندگان ترجیح می‌دهند از سوخت در فرآیند تولید استفاده کنند تا سود بیشتری کسب کنند. در نتیجه، قاچاق سوخت به عنوان یک معضل اصلی باقی مانده است؛ ضمن اینکه باید تمرکز بر نظارت و کنترل دستگاه‌های نظارتی باشد و اجازه داده شود تولید به صورت قانونی و سالم ادامه یابد، زیرا تولید واقعی وجود دارد و باید از آن حمایت کرد، نه اینکه ذهن مردم را منحرف کنند و فساد را پنهان سازند.

به گزارشفولادبان، در شرایطی که طی هفته‌های اخیر وزیر امور اقتصادی و دارایی از برنامه‌ریزی و اقدامات جدید برای کاهش زمان ترخیص کالا از گمرکات کشور سخن گفته، فعالان اقتصادی می‌گویند اگرچه روندهایی در جهت کاهش رسوب کالا آغاز شده، اما هنوز دستورالعمل نهایی و جامع که بتواند همه بخش‌های درگیر را ملزم به اجرای یک فرآیند واحد کند، صادر نشده است.

سید علی مدنی‌زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، چندی پیش اعلام کرد که مجموعه وزارتخانه در حال پیگیری جدی اصلاح فرایندهای طولانی و بعضاً پیچیده ترخیص کالا است. به گفته او، بخشی از عملیاتی شدن این وعده مستقیماً به تخصیص ارز مرتبط است و جلساتی میان وزارت اقتصاد و بانک مرکزی برای رسیدن به سازوکار مطلوب در حال انجام است. او وعده داد که به‌زودی درباره نحوه تخصیص ارز با بانک مرکزی به تفاهم نهایی خواهند رسید و جزئیات این طرح اعلام خواهد شد.

هم‌زمان با این اظهارات، فرود عسگری، رئیس کل گمرک ایران نیز در نشست خبری اخیر خود با خبرنگاران، بخشی از مشکلات موجود را تشریح کرد. او گفت که علاوه بر مسئله تخصیص ارز، «چالش‌های مرتبط با ثبت سفارش» از عوامل مهم تأخیر در ترخیص است. عسگری توضیح داد که «ویرایش ثبت سفارش‌ها و تغییرات مکرر آن» باعث طولانی‌تر شدن فرآیند شده و از آنجا که متولی ثبت سفارش وزارت صنعت، معدن و تجارت است، گمرک نقشی در رفع مستقیم این مشکلات ندارد.

گلایه بخش خصوصی؛ هنوز دستورالعمل واحد وجود ندارد

در همین زمینه، کیوان کاشفی، عضو هیات‌رئیسه اتاق ایران با اشاره به اینکه حدود یک ماه از آغاز مطالعات تخصصی درباره ریشه‌های رسوب کالا می‌گذرد، گفت که هنوز خروجی نهایی این بررسی‌ها در قالب یک دستورالعمل عملیاتی و الزام‌آور منتشر نشده است.

او اظهار کرد: حدود یک ماه پیش جلسه‌ای با حضوروزیر اقتصادبرگزار شد و در آن درباره دلایل رسوب کالا و وضعیت فعلی گفت‌وگویی کاملاً تخصصی داشتیم. در همان جلسه مقرر شد این موضوع در یک پروژه مشخص بررسی و ظرف ۴۸ ساعت یا سه روز به جمع‌بندی منطقی برسیم.

کاشفی با اشاره به استانداردهای جهانی در این حوزه گفت: در دنیا میانگین مشخصی برای مدت رسوب کالا وجود دارد و اگر ما حتی به میانگین بین‌المللی برسیم، از نظر فعالان اقتصادی قابل قبول است. از میان هشت راهبردی که در حوزه اقتصاد تعیین شده، نخستین مورد همین رفع رسوب کالاست.

وی افزود: در این مدت برنامه‌ریزی‌هایی انجام شده و استانداران و دستگاه‌های مختلف پیشنهادهایی ارائه داده‌اند؛ هر کدام هم مزایا و معایب خود را دارد. اما هنوز به جمع‌بندی نهایی نرسیده‌ایم.

او تصریح کرد: مشکل اصلی این است که هنوز یک دستورالعمل واحد، الزام‌آور و کاملا عملیاتی صادر نشده که همه گمرکات، بانک مرکزی، سامانه‌های ثبت سفارش و سایر نهادهای دولتی را موظف کند در یک فرآیند هماهنگ عمل کنند. بدون این هماهنگی، سرعت ترخیص کالا به حد مطلوب نمی‌رسد.

کاشفی تأکید کرد: اتفاقاتی در حال وقوع است، اما هنوز وارد مرحله اجرای نهایی نشده‌ایم. امیدواریم هرچه سریع‌تر جمع‌بندی‌ها کامل و این موضوع حل شود.

به گزارشفولادبان، قیمت بیلت چین نسبت به روز قبل ثابت ماند و در سطح ۴۲۱دلاردر هر تن فوب کارخانه قرار گرفت. در همین حال، بهایمیلگرددر بورس آتی شانگهای با افزایش ۲ دلاری به ۴۳۸ دلار در هر تن رسید.

ترکیب عرضه پایدار، هزینه‌های تولید بدون تغییر و افزایش خفیف قیمت سنگ‌آهنبه ۱۰۶ دلار موجب شده جو بازارفولادچین در شرایطی آرام اما حمایت‌شده قرار گیرد. کارخانه‌ها نیز همچنان بدون شتاب برای تغییر قیمت‌های پیشنهادی خود عمل می‌کنند.